Nöbetçi Eczaneler
Bir meslek can çekişiyor. Mesleği yürütmeye çalışan son 5 usta, bakakalmak üzere bitmek üzere olan bir mesleğin ardından…
Demirciler İçi olarak bilinen eskiden sadece demirci ustalarının bulunduğu çarşıda artık 5 usta haricinde kimse bu mesleği yapmıyor. Birçok demirin ürününün fabrikasyon olarak üretildiği günümüzde mevcut demircilerde inşaatlardan arta kalan demirlerle bir şeyler yapmaya çalışıyor.
Yakın geçmişte sayıları oldukça fazla olan ve hayatın her alanında üstlendikleri üretim rolleriyle vazgeçilmez olan sıcak demircilik mesleği teknolojiye ve seri üretime yenik düşmek üzere. Afyonkarahisar kent merkezinde bir bölgeye adını veren ve halk arasında “Demirciler İçi” olarak anılan bölgede bir zamanlar elliden fazla olan demirci ustalarının sayısı şimdi 5’e düşmüş durumda. Son demirci ustaları, eskisi gibi iş olmamasından yakınarak mesleklerini sürdürmeye çalışıyor. Demirciler İçi’nde artık demirciden çok başka meslekleri yürüten esnaflar hizmet veriyor. Bir zamanlar ellerinden düşürmedikleri çekiç ve balyozlarla büyük atölyelerde demircilik mesleğini sürdüren ustalar, köyden kente her kesime hizmet veriyordu.
DÜKKÂN KİRASINI ÖDEYEMİYORUZ
Mesleğin bitmekte olduğunu hayıflanarak anlatan, sıcak demirci ustası İbrahim Kılandıras, 7 yaşından beri Afyonkarahisar’da bu mesleği yaptığını belirtiyor. Eski günleri özlemle anan İbrahim usta, “Çocukluk yılarımızda bu mesleğimiz daha rağbet görüyordu. Yıllarım sıcak demircilikle geçti. Bir dönemler gözde meslek olan demircilik, ekonomik şartların bir sonucu olarak tarih olacak. Kalaycılık, keçeciler ve semerciler gibi bizim mesleğimizde son günlerini yaşıyor” diye dert yanıyor. Kaybolmaya yüz tutan mesleğini yaşatmak adına gece gündüz çalışan Kılandıras, “Bağ-Kur primi ile dükkân kirasını ödeyemiyoruz. Bir zamanlar 6 işçi çalışıyordu. Geçen yıla göre kötünün de altında bir durumdayız. Her sene de kötüye gidiyor” dedi.
YERİNİ DOLDURACAK KALFA ve USTALAR YETİŞMİYOR
Kılandıras, yeni neslin bu türden mesleklere olan ilgisinin yok denecek kadar az olması nedeniyle kendisine çırak bulmakta zorlandığını, 3-5 yıl sonra bu mesleği bıraktığında yerini dolduracak yeni kalfa ve ustalar yetişmediği için adı geçen mesleğin yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını söylüyor.
DEMİRCİLİK TEKNOLOJİYE YENİK DÜŞTÜ
Kılandıras, şöyle konuşuyor: “Bilindiği gibi demircilik mesleğinde ham demirden yapılabilen her türlü kazma, çekiç, keser, tahra, balta, satır, bıçak, saban ucu, demir çivi yapılabiliyor. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte demir işleme atölyeleri ve demir çelik fabrikalarının her çeşit ürün imal etmesi atalarımızın zanaatı olan demirciliği yok olmaya mahkûm ediyor.” Kılandıras, konum olarak Şehir ’in tam göbeğinde yer aldıkları çoğu kişinin de çalıştıkları yeri bilmediklerini dile getirdi. Kılandıras, sözlerini şöyle tamamlıyor:
MESLEĞİMİZ ŞEHİR ORTASINDA YAPIYORUZ
“Afyonkarahisar belediyesi çok güzel işler yapıyor. Daha önce bulunduğumuz Demirciler yerinde bulunan Taşhan’ı tadilatını yaparak çok güzel bir yere çevirdiler. Şimdi de belediye başkanımız Teleferik yapacak. Bizim bulunduğumuz yerde çoğu vatandaşlarımız haberi bile yok. Burası çok eski bir yer. Eskiden burada kap han vardı. Buranın yanmasını ile son şekli bu şekilde oldu. Bizim Belediye başkanımızda ricam bu yerimizi daha iyi bir yer haline getirebilir. Burada dükkanımızı kiraya vermek istesek kimse burada kiralamak istemiyor. Birde bir şey belirtmek istiyorum. Basın caddesi buradan şehir merkezine tek yönlü olduğu için kaos oluşuyor. Buranın şehir merkezinden türbe kaleye doğru bir tek yön olsa daha iyi olur diye düşünüyorum.” Alaattin Yeşilay (özel)