Nöbetçi Eczaneler
Türkiye gıdadaki korkunç israfı önleyemiyor. Üretilen her 10 ekmekten birisi çöpe atılırken, yıllık çöpe atılan ekmek sayısının 3,5 milyarı geçtiği tahmin ediliyor. Son yıllarda yaygınlaşan serpme kahvaltı kültürü ise yıllık 12 milyon gıdanın çöpe atılmasına neden oluyor. Sebze ve meyvelerin yüzde 50’sinde kayıp yaşanıyor
Türkiye’de her yıl 18,8 milyon ton gıdanın çöpe atıldığı tahmin ediliyor. Yapılan araştırmalarda toplumun yüzde 65’inin gıdaların son tüketim tarihi ve tavsiye edilen tüketim tarihi arasındaki farkı bilmediğine vurgu yapılıyor. Türkiye’de günlük ortalama 100 milyon ekmek yapılırken, tahminlere bunun yüzde 10’u çöpe atılıyor. Yılda 3,5 milyardan fazla ekmeğin israf edildiği tahmin edilirken, bir gıda olarak ekmeğin giderek stratejik bir ürün olduğuna vurgu yapılıyor ve ’Ekmek meselesi memleket meselesi’ değerlendirmeleri yapılıyor. Derlenen verilere göre, Türkiye’nin yıllık ortalama buğday üretimi 20 milyon ton buğday civarında. Yaklaşık 8 milyon ton buğday da ithal ediliyor. Anadolu’da üretilen buğdayın aromatik değerleri, fenolik bileşenleri, antioksidan değerleri dünyanın hiçbir yerinde yok.
DÜNYADA TAHIL ÜRETİMİ ARTIYOR
Dünyada tahıl üretimi azalması gerekirken artıyor. Dünya tarıma yatırım yapıyor. Kişi başı en çok ekmek tüketen ülkelerin başında Türkiye geliyor. Kişi başı yıllık ekmek tüketimi 165 kilogram. Bunun yüzde 95’e yakınını paketsiz ekmek oluşturuyor.
Ancak ekmekteki ciddi israf bir türlü önlenemiyor. Üretimdeki payı yüzde 80 olan klasik ekmekte israfın yüzde 8- 10, çeşit ekmekte yüzde 6-8, paketli ekmekte yüzde 4-5 israf var. Uzmanlar, “İyi ve besleyici bir ekmek nasıl olmalı” sorusunun yanıtını şöyle veriliyor: “İyi tahıl kullanılmalı, tam tahıldan ve ekşi maya ile yapılmış olmalı, kişiye göre seçilmeli, kalorisi ve glisemik indeksi düşük olmalı, vitamin, protein bakımından zengin olmalı. Karbon ayak izi düşük olmalı.”
SERPME KAHVALTI İSRAF NEDENİ
Son zamanlarda popüler hale gelen serpme kahvaltıda da israfın korkunç boyutlara vardığı ileri sürülüyor. Elde edilen bilgilere göre, Günün erken saatlerinde başlayan ve neredeyse gün boyu süren etkinliklerde sınırsız çay seçeneğinin müşterileri çektiği serpme kahvaltıda gelen zeytin, peynir, reçel, bal, kaymak, kızartmalar, domates, salatalık ve ekmek gibi pek çok gıda tüketilmeden kaldırılıyor. Bazı tüketici dernekleri bu miktarın yıllık 12 milyon tona denk geldiğini ortaya koydu. Dünyada 67 ülkenin yer aldığı gıda kaybı ve israf başlığı altında yapılan çalışmada Türkiye 65’inci sırada bulunuyor.
Serpme kahvaltıda birincisi başlığın israf, ikincisinin ise bulaşığının çok olması ve üçüncüsünün de tüketilmeyen gıdaların daha sonra ne yapıldığının bir sorun olarak ortada durduğunu belirten tüketici dernekleri, israfın önlenebilmesi için serpme kahvaltı uygulamasından vazgeçilmesi öneriliyor.
SEBZE-MEYDEKİ KAYIP YARI YARIYA
Derlenen verilere göre, üretilen sebze ve meyvelerin yüzde 50’sinde kayıp yaşanıyor. Hizmet sektöründe işletme başına yılda 4,2 ton gıda, 2 bin litre içecek israfı gerçekleşiyor. Yani ülkemizde, her yıl 18,8 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Bu da yaklaşık 625 bin çöp kamyonunun taşıdığı çöp miktarına denk geliyor. Toplumun yüzde 65’i gıdaların son tüketim tarihi ve tavsiye edilen tüketim tarihi arasındaki farkı bilmediğini göz önüne alırsak, bilinçli bireyler, bilinçli toplum prensibiyle öncelikle evlerimizde, bireysel alışkanlıklarımızı değiştirerek gıda israfına son vermek ve iyi birer gıda okur yazarı olmak çok önem arz ediyor. Merve Tota