Tarih boyunca 17 Kasım, siyasi değişimlerden toplumsal mücadelelere, bilimsel gelişmelerden kültürel dönüm noktalarına kadar birçok önemli olaya sahne oldu. Türkiye’nin yakın tarihinde önemli bir yere sahip olan bu tarihte, Osmanlı Devleti’nin son padişahı ülkeyi terk ederken Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisi de kuruldu.
TÜRKİYE TARİHİNDE 17 KASIM
1922 – Son Osmanlı Padişahı Vahdettin İstanbul’dan ayrıldı
Saltanatın kaldırılmasının ardından Osmanlı Devleti’nin son padişahı VI. Mehmet Vahdettin, 17 Kasım 1922’de İngiliz savaş gemisi HMS Malaya ile İstanbul’dan ayrıldı. Böylece Osmanlı saltanatının sona ermesinin ardından hanedanın son hükümdarı da ülkeyi terk etmiş oldu. Vahdettin’in ayrılışı, Osmanlı Devleti’nden Cumhuriyet’e geçiş sürecinin önemli gelişmelerinden biri olarak tarihe geçti.
1922 – Abdülmecid Efendi halife seçildi
Vahdettin’in İstanbul’dan ayrılmasının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Abdülmecid Efendi halife seçildi. Osmanlı hanedanının bu yeni temsilcisi, 3 Mart 1924’te halifeliğin kaldırılmasına kadar görevini sürdürdü.
1924 – Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu
Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi tarihinde önemli bir gelişme 17 Kasım 1924’te yaşandı. Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay ve Refet Bele gibi Millî Mücadele’nin önemli isimlerinin öncülüğünde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, çok partili siyasi hayata geçiş yolundaki ilk önemli adımlardan biri oldu. Parti, 1925 yılında kapatıldı.
1930 – Serbest Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti
Türkiye’de çok partili siyasi hayata geçiş denemelerinin önemli örneklerinden Serbest Cumhuriyet Fırkası, 17 Kasım 1930’da kendini feshetti. Fethi Okyar tarafından kurulan parti, kısa süren siyasi yaşamının ardından faaliyetlerine son verdi.
1936 – Bruno Taut İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinin başına getirildi
Alman mimar ve şehir plancısı Bruno Taut, 17 Kasım 1936’da İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinin başına getirildi. Türkiye’de mimarlık eğitimi ve modern mimarlık anlayışının gelişmesine katkıda bulunan Taut, önemli eserleriyle Türk mimarlık tarihinde iz bıraktı.
1972 – Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi kuruldu
Türkiye’de kadınların siyasi temsilini güçlendirmeyi amaçlayan Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi, 17 Kasım 1972’de kuruldu. Türkiye siyasi tarihinde kadınların örgütlü siyasi katılımı açısından dikkat çeken gelişmelerden biri oldu.
1999 – Türkiye A Millî Futbol Takımı Avrupa Şampiyonası’na katılma hakkı kazandı
Türkiye A Millî Futbol Takımı, 17 Kasım 1999’da İrlanda Cumhuriyeti ile oynadığı karşılaşmada aldığı sonuçla 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası’na katılma hakkını elde etti. Bu başarı, Türk futbol tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olarak hafızalara kazındı.
DÜNYA TARİHİNDE 17 KASIM
1558 – I. Elizabeth İngiltere Kraliçesi oldu
İngiltere tarihinde önemli bir dönemin başlangıcı 17 Kasım 1558’de yaşandı. I. Mary’nin ölümünün ardından I. Elizabeth tahta çıktı. Elizabeth dönemi, İngiltere’nin siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan güçlendiği, denizaşırı keşiflerin ve İngiliz edebiyatının geliştiği bir dönem olarak tarihe geçti.
1869 – Süveyş Kanalı törenle açıldı
Dünya ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Süveyş Kanalı, 17 Kasım 1869’da düzenlenen törenle açıldı.
Akdeniz ile Kızıldeniz’i birbirine bağlayan kanal, Avrupa ile Asya arasındaki deniz ulaşımını önemli ölçüde kısalttı. Açılış törenine Fransa İmparatoriçesi Eugénie başta olmak üzere çok sayıda davetli katıldı. Süveyş Kanalı, günümüzde de küresel ticaretin en stratejik su yollarından biri olmayı sürdürüyor.
1913 – Panama Kanalı’ndan ilk gemi geçişi yapıldı
Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus’u birbirine bağlayan Panama Kanalı’nda 17 Kasım 1913’te ilk gemi geçişi gerçekleştirildi. Kanalın açılması, dünya deniz ticaretinde yeni bir dönemin kapısını araladı.
1933 – ABD ile Sovyetler Birliği diplomatik ilişkiler kurdu
Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği, 17 Kasım 1933’te diplomatik ilişkiler kurma konusunda anlaşmaya vardı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin gelişmesi açısından önemli bir adım oldu.
1970 – Sovyet uzay aracı Lunokhod 1 Ay’a indi
Uzay araştırmaları tarihinde önemli bir gelişme 17 Kasım 1970’te yaşandı. Sovyetler Birliği tarafından gönderilen Lunokhod 1, Ay yüzeyine inerek başka bir gök cismi üzerinde çalışan ilk uzaktan kumandalı gezici araç oldu. Araç, Ay yüzeyinde araştırmalar gerçekleştirerek bilim dünyasına önemli veriler sağladı.

