TÜRKİYE TARİHİNDE 15 KASIM
1983 – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi
Kıbrıs Türk halkı, 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ilan etti. Dışişleri Bakanlığının tarihçesinde de yer alan bu gelişme, Kıbrıs Türk siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu. Türkiye, KKTC’yi ilan edildiği gün tanıdı. 2026 yılı itibarıyla KKTC’nin kuruluşunun 43. yıl dönümü kutlanıyor.
1956 – Orta Doğu Teknik Üniversitesi eğitime başladı
Türkiye’nin önemli yükseköğretim kurumlarından Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), 15 Kasım 1956 tarihinde “Orta Doğu Yüksek Teknoloji Enstitüsü” adıyla eğitim hayatına başladı. Üniversitenin kuruluş süreci daha sonra çıkarılan kanunlarla tamamlandı. ODTÜ, 2026 yılında 70. kuruluş yıl dönümünü geride bırakıyor.
2003 – İstanbul’da sinagoglara bombalı saldırılar düzenlendi
İstanbul, 15 Kasım 2003 tarihinde Neve Şalom ve Beth İsrael sinagoglarını hedef alan bombalı terör saldırılarıyla sarsıldı. Eş zamanlı gerçekleştirilen saldırılarda çok sayıda kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Türkiye’nin yakın tarihindeki en acı terör saldırılarından biri olarak hafızalara kazınan olay, ülke genelinde büyük üzüntüye neden oldu.
DÜNYA TARİHİNDE 15 KASIM
1777 – ABD’nin ilk anayasası kabul edildi
Amerika Birleşik Devletleri Kıta Kongresi, 15 Kasım 1777 tarihinde Konfederasyon Maddeleri’ni kabul etti. ABD Ulusal Arşivleri kayıtlarına göre bu belge, ülkenin ilk anayasası niteliğini taşıdı. 1781 yılında yürürlüğe giren belge, 1789 yılında mevcut ABD Anayasası’nın yürürlüğe girmesine kadar uygulandı.
1889 – Brezilya’da cumhuriyet ilan edildi
Brezilya’da 15 Kasım 1889 tarihinde monarşi sona erdi ve cumhuriyet yönetimine geçildi. Deodoro da Fonseca liderliğindeki askerî hareketin ardından yayımlanan kararnameyle Brezilya, federal cumhuriyet olarak ilan edildi. Bu tarih, ülkede Cumhuriyet Bayramı olarak anılıyor.
1920 – Milletler Cemiyeti’nin ilk toplantısı gerçekleştirildi
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından uluslararası barışı korumak amacıyla kurulan Milletler Cemiyeti’nin ilk genel kurul toplantısı 15 Kasım 1920 tarihinde İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirildi. Örgüt, daha sonra Birleşmiş Milletler’in kurulmasına zemin hazırlayan uluslararası girişimlerden biri oldu.
1864 – ABD İç Savaşı’nda denize yürüyüş harekâtı başladı
Amerikan İç Savaşı sırasında Birlik Ordusu Generali William Tecumseh Sherman, 15 Kasım 1864 tarihinde Atlanta’dan Savannah’a doğru ilerleyecek olan ve tarihe “Denize Yürüyüş” olarak geçen askerî harekâtı başlattı. Harekât, Amerikan İç Savaşı’nın seyrini etkileyen önemli gelişmeler arasında yer aldı.
2022 – Dünya nüfusu 8 milyara ulaştı
Birleşmiş Milletler, 15 Kasım 2022 tarihini dünya nüfusunun 8 milyara ulaştığı dönüm noktası olarak duyurdu. Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü, bu gelişmeyi sağlık hizmetleri, beslenme, hijyen ve tıptaki ilerlemelerle birlikte değerlendirdi. Dünya nüfusunun 7 milyardan 8 milyara yükselmesi yalnızca 12 yıl sürdü.
15 KASIM’IN ÖNEMİ
15 Kasım, bir yandan Kıbrıs Türk halkının siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktasını, diğer yandan Türkiye’nin eğitim ve yakın tarihindeki önemli gelişmeleri hatırlatıyor. Dünya genelinde ise cumhuriyet yönetimlerinin doğuşu, uluslararası kuruluşların tarihi ve insanlığın demografik değişimi açısından dikkat çeken olaylara ev sahipliği yapıyor.

