İGM’nin gündemi: Çiftçilerin sorunları

MHP’li Ulusoy’la birlikte İGM’nin muhalif üyeleri AK Parti hükümetinin tarım politikası olmadığını, TMO’nun alım yapmadığını, patatesi Afyon’da 3-3,5 lira arasında satıldığını, çiftçilerin zor durumda olduklarını vurgulamasına, MHP’li ve AK Parti’li üyeler karşı açıklamalarda yanıt vermeye çalıştı

Afyonkarahisar İl Genel Meclisi’nin ağustos ayı toplantıları sürüyor. İl Genel Meclisi Salonu’nda yapılan oturumunda gündem dışı söz alan MHP İGM Kızılören Üyesi Hasan Ulusoy, “Tarım planlaması olmadığı için ilimizde ve ülkemizde patates üreticileri çok zor durumdadır.” vurgusu yaparken, vatandaşların Mısır’dan gemilerle soğan ve patates getirildiğini iddia ettiklerini gündeme taşıdı. Başta, toplantıya başkanlık eden İGM Başkanı Mehmet Siper olmak üzere AK Parti İGM Grup Başkan Vekili ve Afyon Üyesi Ömer Dayı ile MHP’li üyeler ise üretimle ilgili bir düzenlemenin yapılmasının şart olduğunu kabul ettiler, “AK Parti hükümetinin ‘tarım politikası’ şeklindeki eleştirilere yanıt verdiler.

ULUSOY: TARIM PLANLAMASI OLMADIĞINDAN DOLAYI ÇEŞİTLİ YORUMLARLA KARŞI KARŞIYAYIZ

Toplantıda ilk sözü alan MHP İGM Kızılören Üyesi Hasan Ulusoy, “Tarım planlaması olmadığı için ilimizde ve ülkemizde patates üreticileri çok zor durumdadır” diyerek, şunları söyledi: “Hükümetimiz gerçekten önemli hizmetlere adım atmıştır. Yollar güzel, İHA’lar ve SİHA’lar güzel, sağlık güzel ama tarımda gerçekten sıkıntımız var. Tarım planlaması olmadığı için ilimizde ve ülkemizde patates üreticileri çok zor durumdadır. 1-2 liraya Ödemiş tarafında patates satılmıştır, tarlalarda kalmıştır. Bugün Niğde, Nevşehir taraflarında patates 2 lira. İlimizde de 3-3,5 liraya patates satılmaktadır. Bu da tarım planlamasının olmadığına dairdir. Bu tarım planlamasını Tarım ve Orman Bakanlığı ile Tarım ve Orman İl Müdürlükleri acilen gerçekleştirmek zorundadır. Bu tarım planlaması olmadığından dolayı halkımızla görüştüğümüzde, vatandaşların içerisinde çeşitli yorumlarla karşı karşıyayız.”

MISIR’DAN PATATES SOĞAN GELİYOR MU? YETKİLİLERDEN AÇIKLAMA BEKLİYORUM

Çiftçilerin “Patates para etmiyor, soğan para etmiyor ama ithalat yapılıyor. Mısır’dan gemilerle soğan geliyor, patates geliyor” dediklerini aktaran MHP’li Üye Ulusoy, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ben buna inanmıyorum ama Tarım ve Orman Bakanlığı ile Tarım ve Orman İl Müdürlükleri bu konuyu aydınlatması gerekmektedir. Acilen devletimiz patates ihracatını açarak, patateste gümrük vergisini gerekirse sıfırlayarak çiftçimizin batmasını önleyebilir. Onun için ben yetkililerden açıklama bekliyorum. Vatandaşımızın taleplerini burada dile getiriyorum, şahsım üzerine söz aldım. Söylediklerim partimi ve hiç kimseyi bağlamaz. Kendi şahsım üzerine halkımızın sesini burada duyurmak istedim. Hepinize teşekkür ederim.”

ÇALIŞKAN: ÖZKAYA ÇİFTÇİYE YARDIMCI OLACAĞINI SÖYLEDİ AMA BİR GELİŞME OLMADI

CHP İGM Grup Başkan Vekili ve Dinar Üyesi Nihat Çalışkan ise “Hasan Ulusoy kendi adına konuştu ama ben Afyon adına konuşayım” şeklinde başladığı sözlerine, şöyle devam etti: “2024 yılında da bu patatesle ilgili ciddi sıkıntılar vardı. Yine fiyatlar çok düşüktü ve çiftçilerimiz çok büyük zararlar etti. 2024 yılında da Sayın Ak Parti Afyon Milletvekili Ali Özkaya bizim bölgemize de geldi, köylülerle bir toplantı yaptı ve dedi ki ‘Fiyat konusunda yardımcı olacağım. Sizin zararınızı engelleyeceğiz.’ Ama 2024 yılında hiçbir yılında hiçbir çalışma olmadı ve 2025’te aynı sorunlar, aynı sıkıntılar yine başladı. Yine Sayın Vekil çıktı, 2025 yılında fiyat konusunda gerekli çalışmaların yapılacağını söyledi ama hala bir çalışma yok. Bugün üreticimiz tarlaya girdi, patateslerini sökmeye başladı. Çiftçimiz 2-3 tüccarın eline düştü. Hasan Ulusoy’un dediği gibi 1 lira, 1,5 lira, 2 lira gibi fiyatlar söz konusu. Ne Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan ne Afyonkarahisar Tarım ve Orman İl Müdürlüğümüzden ne de İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden bununla ilgili hiçbir çalışma görmüyoruz.”

‘KEPEK EKİN’ DİYEN BİR BAKANDAN ÇOK ŞEY BEKLEMEMEK GEREK

Konuşmasında Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın ortaya koyduğu uygulamaların yanlış olduğunu ileri süren CHP’li Üye Çalışkan, “Tarım ve Orman Bakanı’nın da değişmesi lazım. ‘Kepek ekin’ diyen bir Tarım ve Orman Bakanı’ndan zaten çok da bir şey beklememek gerek. Ayrıca 2-3 ay önce de İlçe Tarım ve Orman İlçe Müdürlükleri, çiftçiye yarı parasına fasulye dağıttı. Ama geldiğimiz noktada kuraklıkla ve su ile ilgili sıkıntılarımız var. Bugün çiftçilerimiz fasulyelerini sulayamıyorlar ve ürünleri kurudu. Yarın bunların ödemesi olacak. Bu çiftçiler nasıl kalkınacak. Yani patatesten kar etme, fasulyeden kar etme, arpa ve buğdaydan kar etme. Artık köylerimiz boşalmaya başladı, insanlar tarımdan uzaklaşmaya başladı. Bir an önce hükümetin bu konuya ilişkin bir çalışma yapması gerektiğini düşünüyoruz” diye konuştu.

SİPER: BİZ PERAKENDECİYİZ, MISIR’DAN GELEN PATATES VEYA SOĞAN SATMADIK

Toplantının başkanlığını yapan İGM Başkanı Mehmet Siper de tarımdaki sorunların gündeme getirildiği tartışmalara katılarak, “Ben Hasan Ulusoy hocama bir cevap vermek istiyorum. Mısır’dan soğan ve patates geldiğiyle ilgili bilgiyi nereden aldı bilmiyorum” dedi. Siper, konuşmasında şunları söyledi: “Biz iyi kötü perakende ile uğraştığımızdan dolayı şimdiye kadar Mısır’dan gelen patates veya soğan satmadık. Yani gelse de zaten zannetmiyorum olacağını. Nihat Başkanın dediklerinin bazılarına katılmıyorum ben. Biliyorsunuz bu konular arz ve taleple ilgili. Üretim veya piyasalarla ilgili. Eğer piyasada varsa zaten haliyle fiyatlar gerçekten de yüksek oluyor. Söylediğim gibi tamamen Türkiye ve dünya piyasasıyla ilgili. Evet, üretimle ilgili bir düzenleme olmasında elbette ki bir fayda var. Ben de buna katılıyorum ama fiyat politikası tamamen piyasaların arz ve talebiyle ilgilidir.”

ÇALIŞAN: EVET, FİYATLANDIRMADA DENGESİZLİKLER VAR

AK Parti İGM Evciler Üyesi Şener Çalışan ise “Hükümetin tarım politikası yok” eleştirilerine karşı çıktı. Çalışkan, “AK Parti hükümetinin tarımsal politikalarla ilgili bir planlama yapmadığı söylenildi. Bence bu tamamen yersiz ve mesnetsiz bir iddiadır” diyerek başladığı sözlerine şöyle devam etti: “Evet, fiyatlandırmada dengesizlikler var. Biz memleketimizde patates ve soğan üzerinden siyasi bir algının yapıldığı seçim ortamlarını, seçim senelerini atlattık. Kaldı ki geçen yıl itibariyle başta Ali Özkaya Vekilimiz olmak üzere tarımsal planlamada teşvik olayını kanunsal bir düzeye oturtmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bir kanun çıktı. Bu kanunla birlikte tarımsal tarlalarda ekilen ürünlerin 2 yıl üst üste ekildikten sonra teşvikten faydalanıp, faydalanamayacağı kanunsal bir altyapıya kavuştu. Sizin de belirttiğiniz üzere patates ve soğan gibi ürünlerde, yeri geliyor vatandaşın gıda temel gıda ihtiyaçlarından olan bu ürünleri afaki fiyatlarda satılması sonucunda tarımsal üreticilerimizin, çiftçilerimizin bu ürünlere fazla miktarda rağbeti var. Bu da beraberinde bir sonraki sene fiyat riskini ortaya çıkarıyor.”

AK PARTİ HÜKÜMETİNİN TARIMSAL PLANLAMASI OLMADIĞI İDDİASI YERSİZDİR

Gelinen noktada Mısır’dan ithalat yapıldığı şeklinde bazı medya kuruluşları tarafından yıpratma politikası izlendiğini ileri süren AK Parti’li Çalışan, şunları dile getirdi: “Bugün dünya geneline baktığımızda belki de en fazla tarım ihracatını ve ithalatını yapan ülke Hollanda. Ama Hollanda’nın özü şu; bazı tarımsal ürünleri ülkesine alır, bu teknolojik anlamda işler, para kazanmak için de satar. Patates üzerinden bu yılki fiyatlar vatandaşımız mağdur edebilir. Ama teşvik olayıyla birlikte AK Parti hükümetimiz bunun kanuni düzenlemesini geçen yıl itibariyle yapmıştır. Bundan sonra da en azından planlı tarımın işletilmesi yönünde bence hepimiz bu olaya destek vermemiz lazım. En son geçen hafta itibariyle muhtarlıklarımıza ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerimize tarımsal sayım adı altında bir yazı gönderildi. Bu yazının özünde de önümüzdeki yıllarda geliştirilecek olan tarımsal faaliyet ürünlerinin planlanması amaçlanmaktadır. Dolayısıyla AK Parti hükümetinin özellikle de tarımsal planlamayı yapmayışı iddiası tamamen yersiz bir iddiadır. Ben bunu belirtmek istedim. Teşekkür ederim.”

TÜRK: ADALET VE KALKINMA PARTİSİ’NİN TARIM POLİTİKASI YOK

İYİ Parti İGM Çay Üyesi Mevlüt Türk ise konuşmasında “Adalet ve Kalkınma Partisi’nin tarım politikası bence yok. Kendi ticaretimden örnek vereyim ben size. Bu sene sezon başında Toprak Mahsulleri Ofisimiz buğday alım fiyatını 12 bin 500, 13 bin TL civarında açıkladı. Fakat alım yapmayarak şu anda piyasa 10 bin 500, 11 bin TL civarına düştü” dedi. Türk, şunları kaydetti: “Burada üretici de zararda, ticaretini yapan da zararda. Şimdi, zaman geldi tane mısır hasadına. Adana’da mısır hasadı yapılmakta fakat aynı Toprak Mahsulleri Ofisimiz 45 gün vadeli mısır satış ihalesi yaptı. Çiftçi 45 gün vadeli mısır mı almaya gitsin, elindeki mısırı satmaya mı gitsin? Yani Adalet ve Kalkınma Partisi, çiftçi ile geçinemiyor. Ben bunu ifade etmek istiyorum. Çünkü hemen, anında ithalat yapıyorlar. Her şeyin fiyatı yarı parasına düşüyor. İthalat yapılmasa, bunun yerine planlı ekim, planlı üretim yapılsa bunlar böyle olmaz. Patates için 1-2 lira komik rakamlar. Adamlar 12 liraya arpa, buğday satıyor; bir bardak çay içiyorlar 12 liraya. Önümüzdeki yıllarda döneriz köye kimseyi bulamayız, yazık. Aynı sorun büyükbaş hayvancılığında da geçerli şaptan pazarlar kapalı, kimse malını paraya çeviremiyor, satamıyor. Çiftçi, tarlasını satamıyor. Çiftçinin yarın ödemesi varsa, altını varsa altınını bozdurur. Geriye hiçbir şeyi kalmıyor zaten satacak.”

SİPER’DEN TÜRK’E: HASTALIK VARKEN VATANDAŞ HAYVANINI NASIL ÇIKARACAK?

İYİ Parti İGM Çay Üyesi Mevlüt Türk’e yanıt veren İGM Başkanı Siper, “Şap hastalığı var. Bunun pazarla alakasını ben anlayamıyorum. Ortalıkta hastalık var, bu hastalık varken vatandaş hayvanını nasıl çıkaracak? Bunu söylemenin bana göre bir mantığı yok. Ortalıkta bir hastalık var. Hastalık olan bir yerde hayvanların bir araya gelip, hastalığın tekrar daha çok çoğaltılmasına gerek yok” dedi.

MHP’Lİ AVCI’DAN ULUSOY VE ÇALIŞKAN’A: BÖYLE SİYASET OLMAZ ARKADAŞLAR, GERÇEKÇİ OLALIM

MHP İGM Şuhut Üyesi Mehmet Avcı da MHP’li Hasan Ulusoy ile CHP’li Nihat Çalışkan’ın sözlerine cevap verdiği konuşmasında, şunları gündeme taşıdı: “Tarım politikasını siyasete soktuğumuz zaman; bazı partili arkadaşlar köylere gidiyor ‘Mahsulünüz para etmiyor’, şehre geliyor ‘Her şey ateş pahası’ diyor. Bu siyaseti bırakalım. Madem çözüm önerileriniz var, bunları konuşalım. Şap hastalığıyla hayvancılığın para etmemesinin ne sebebi var? Hayvancılık son 2-3 yıldır zirve, tavan yaptı. Gerçekleri konuşalım. Köye gidiyor arkadaşlar, siyaset yapıyor ‘Buğdayınız para etmiyor, Domatesiniz para etmiyor, fasulyeniz para etmiyor, patatesiniz para etmiyor.’ Şehre, pazara gidiyor, mikrofon tutuyor ‘Her şey ateş pahası.’ Böyle siyaset olmaz arkadaşlar, gerçekçi olalım.”

DAYI: BÜTÜN TOPLUM KESİMLERİNİN ORTAK MENFAATİNİ DÜŞÜNMEMİZ LAZIM

AK Parti İGM Grup Başkan Vekili ve Afyon Üyesi Ömer Dayı ise “Tarım, sanayi, istihdam gibi temel sorunlar yaklaşırken objektif, bilimsel bir yaklaşım ortaya koymamız lazım” dedi. Dayı, şunları söyledi: “Bizim 85 milyon nüfusluk ülkemizin bir kısmı üretici, bir kısmı tüketici, bir kısmı hayvancı, bir kısmı sokaktan satın alan vatandaş. Bütün dengeleri gözetmemiz lazım arkadaşlar. Elbette hayvancıları da düşünmemiz lazım. Fiyat çok yükseldiğinde, yem fiyatları, Türkiye dışarıdan yem ithal ediyor. Niye ediyor? Et fiyatları yükselmesin, vatandaş uygun et alsın, hayvancı uygun yem alsın diye. Dolayısıyla biz burada bütün toplum kesimlerinin ortak menfaatini düşünmemiz lazım. Bir taraftan üreticiyi, çiftçiyi düşünürken bir taraftan da pazardan satın alan vatandaşı, hayvanını besleyen hayvancıyı ve diğer kesimleri de düşünmemiz lazım.

CUMHUR İTTİFAKI TOPLUMUN ORTAK MENFAATLERİNİ GÖZETEREK POLİTİKA YÜRÜTÜYOR

Biliyoruz arkadaşlar bazı ürünlerin arzı düşük olduğunda fiyatlar afaki olarak yükseliyor. O zaman da bunu gündeme getirmemiz lazım değil mi? Dolayısıyla memleketi idare eden, idare etme sorumluluğu olan hükümet, iktidar, Cumhur İttifakı bütün bu kesimlerin ortak menfaatlerini gözeterek politika yürütüyor. Elbette bazı ürünlerin arzında fazlalık olduğunda fiyatlarda bir dengesizlik oluşuyor. Bununla ilgili daha önce çalışmalar oldu. Bu noktada CHP Grup Başkan Vekili arkadaşımız haksızlık yapıyor. Sayın Ali Özkaya Vekilimiz daha önce patates fiyatları düştüğünde TMO’yla ilgili çalışmalar yaptı. TMO’ya özellikle piyasadan patatese aldırdı; patates fiyatlarının dengelenmesi için. Bununla ilgili de çalışmalar yapıyor Sayın Vekillerimiz, hükümetimiz. Kimsenin endişe etmesine gerek yok. Önümüzdeki günlerde inşallah bu çalışmaların neticesini alacağız diye düşünüyorum.”

 ÇALIŞKAN: MALİYETLERİ DÜŞÜRSENİZ, BU FİYATLAR NORMALE DÖNECEK

CHP İGM Grup Başkan Vekili ve Dinar Üyesi Nihat Çalışkan bir kez daha söz alarak, “Zaten çiftçinin girdi maliyetlerini düşürseniz, bu fiyatlardaki bu satışlar normale dönecek. İnsanların alım gücü de olacak. Ama girdi maliyetleri çok yüksek; ilaç, gübre. Bugün tarlada çalışacak elemanın günlüğü 1.250-1.500 TL. Lütfen bunlara da dikkat edelim. Tarım politikalarında bu dengeleri göz önünde bulundurmalıyız” görüşünü ortaya koydu.

SİPER: ÇİFTÇİLERİMİZİN NASIL DESTEKLENEBİLECEĞİ İLE İLGİLİ ÖNERİLERİNİZİ BEKLİYORUM

Son sözü alan İGM Başkanı Mehmet Siper de şu ifadeleri kullandı: “Elbette ki zaman zaman hem Türkiye hem de dünya gündemini konuşmamız lazım. Buna ben de katılıyorum. Fakat bizim genel politikamızın Afyon ile ilgili olması lazım. Afyon ile ilgili yol, su, kanalizasyon haricinde yatırımlarla ilgili, çiftçilerimizin nasıl desteklenebileceği ile ilgili önerilerinizi ben bekliyorum. 2026 yılı bütçesinde bunlarla ilgili önerilerinizi bekliyorum. Bence biz öncelikle Afyon’umuza bakalım, bizim hedefimiz Afyon olması lazım. İnşallah biz bu çalışmaları yapalım ki Türkiye’ye örnek olsun.”