Nisan ayında tarımda fiyat makası büyüdü

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisan ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi. Verilere göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 393,7 ile elmada görüldü. Elmayı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul ve yüzde 242,4 ile pırasa izledi. Buna göre elma 4,9 kat, havuç 4,3 kat, yeşil soğan ve marul 3,5 kat, pırasa ise 3,4 kat daha yüksek fiyata satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 92 lira 58 kuruşa, 11 lira olan havuç 47 lira 29 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan yeşil soğan 60 lira 91 kuruşa, 23 lira 20 kuruş olan marul 80 lira 08 kuruşa, 13 lira 53 kuruş olan pırasa ise 46 lira 33 kuruşa tüketiciye sunuldu.
HEM MARKETTE HEM DE ÜRETİCİDE FİYATI EN FAZLA DÜŞEN ÜRÜN PATLICAN
Nisan ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 48,7 ile yeşil soğan olurken, üreticide en fazla artış yüzde 109,1 ile kuru soğanda kaydedildi. Aynı dönemde hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla düşen ürün patlıcan oldu. Market fiyatlarına bakıldığında, nisan ayında 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde fiyat azalışı görüldü. Fiyatı en fazla artan ürün olan yeşil soğanı yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı takip etti. En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 74,3 ile patlıcanda gerçekleşti. Patlıcandaki düşüşü yüzde 53,7 ile salatalık, yüzde 39,7 ile sivri biber, yüzde 24,2 ile karnabahar ve yüzde 20,4 ile kabak izledi.
ÜRETİCİ FİYATLARINDA 31 ÜRÜNÜN 10’UNDA ARTIŞ, 12’SİNDE AZALIŞ GÖRÜLDÜ
Üretici fiyatlarında ise 31 ürünün 10’unda artış, 12’sinde azalış görülürken, 9 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 64,7 ile patlıcanda gerçekleşti. Bunu yüzde 61,1 ile sivri biber, yüzde 47,2 ile elma, yüzde 38,9 ile havuç ve yüzde 37,7 ile salatalık izledi. En fazla fiyat artışı ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda görülürken, beyaz lahana yüzde 42,4, patates yüzde 31, limon yüzde 25,5 ve karnabahar yüzde 21 oranında artış gösterdi.
UZUN SÜRELİ YAĞIŞLAR NEDENİYLE PATATES VE SOĞANDA ÇÜRÜMELER YAŞANDI
Fiyat değişimlerinin nedenlerine de değinen Bayraktar, kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması ve Çukurova’da yeni hasadın başlamasının etkili olduğunu belirtti. Uzun süreli yağışlar nedeniyle patates ve soğanda çürümeler yaşandığı, bunun da rekolteyi düşürerek fiyat artışına yol açtığı ifade edildi. Aşırı yağışların beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzı azaltması fiyatları yükseltirken, limonda da arzdaki azalış fiyat artışına neden oldu. Buna karşılık hava koşullarının iyi gitmesiyle verimin artması patlıcan, sivri biber ve salatalıkta arzı yükselterek fiyatların düşmesini sağladı. Elma ve havuçta ise talepteki azalma fiyatların gerilemesine yol açtı.
BESİ YEMİ VE SÜT YEMİ FİYATLARI AYLIK YÜZDE 3,5 ARTTI
Girdi maliyetlerindeki değişimlere ilişkin verilerde ise nisan ayında mart ayına göre amonyum sülfat gübresi yüzde 24,1, amonyum nitrat gübresi yüzde 17,6, üre gübresi yüzde 8,6, DAP gübresi yüzde 8,1 ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 5,3 oranında arttı. Yıllık bazda ise amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 84,2, üre gübresi yüzde 76,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 58,3 ve DAP gübresi yüzde 56,8 oranında yükseldi. Aynı dönemde besi yemi ve süt yemi fiyatları aylık yüzde 3,5 artarken, yıllık artış besi yeminde yüzde 37,7, süt yeminde yüzde 34,6 oldu. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,8 oranında arttı. Mazot fiyatı aylık bazda yüzde 3,1 gerilerken, yıllık artış yüzde 57,6 olarak gerçekleşti.