Nöbetçi Eczaneler
Afyonkarahisar merkezde, Yoncaaltı Camii’nin arkasında konumlanan yapı; mimarisi, taşıdığı kültürel miras ve barındırdığı mezarlarla dikkat çekiyor. Afyonkarahisar Belediyesi tarafından aslına uygun şekilde restore edilen türbe, bugün hem kent sakinlerinin hem de şehir dışından gelen ziyaretçilerin yoğun ilgisini görüyor.
BİZANS DÖNEMİNDE KİLİSE OLARAK KULLANILDI
Yapım tarihi kesin olarak bilinmeyen Sahipler Sultan Türbesi’nin, Bizans döneminde kilise ya da şapel olarak kullanıldığı, mimari detaylar ve devşirme taşlardan anlaşılıyor. Anadolu’nun Türkleşme sürecinin ardından Selçuklular ve daha sonra Osmanlı döneminde türbe kimliği kazanan yapı, Afyonkarahisar’ın siyasi ve idari tarihinde önemli bir yere sahip olan Sahipataoğulları Beyliği mensuplarının kabirlerine ev sahipliği yapıyor.
KÂBE ÖLÇÜLERİNE ATIF YAPILDIĞI KABUL EDİLİYOR
Kare planlı ve tek kubbeli olarak inşa edilen türbe, mimari özellikleriyle öne çıkıyor. Yerel kaynaklar ve sözlü anlatımlara göre yapının ölçülerinin Kâbe oranlarına atıfla tasarlandığı ifade ediliyor. Bu bilginin akademik ölçümlerle kesinleştirilmediği, ancak sembolik bir anlam taşıdığı kabul ediliyor. Türbenin dış cephesinde moloz taş kullanılırken, kuzey cephesinde iri kesme taşlar dikkat çekiyor. Kapı ve pencere sövelerinde Bizans dönemine ait devşirme taşlar yer alıyor. Kubbe içten tuğla örgülü olup, kubbeye geçiş Türk üçgenleriyle sağlanıyor. Üçgenlerin arasında yer alan yalancı pencereler ise yapının estetik bütünlüğünü tamamlıyor.
15 SANDUKA, 8 MEZAR TAŞI BULUNUYOR
Sahipler Sultan Türbesi içerisinde toplam 15 sanduka bulunuyor. Bu sandukalara ait 8 mezar taşında kimlik bilgilerine dair kitabeler yer alıyor. Bazı mezar taşlarında Bizans dönemine ait hayvan figürleri göze çarpıyor. Mezar taşlarından elde edilen bilgilere göre türbede yattığı bilinen ya da yattığı tahmin edilen Sahipataoğulları mensupları arasında Muzafferüddin Devle Bey (1333), Hamza Bey (1368–69), Hasan Bey (1368–69), Ali Bey (1389), Sinan Bey (1396), Mahmut Bey (1375), Hand Bey Hatun (1347) ve Yahşi Beyoğlu Balı Bey (1428) yer alıyor.
SAHİPATAOĞULLARI’NIN AİLE TÜRBESİ
Sahabeler Türbesi ya da Sahibiler Türbesi olarak da anılan yapının, Sahipata’da bulunan Fahrettin Ali’nin torunu Nusretüddin Ahmet Bey tarafından ailesi adına yaptırıldığı belirtiliyor. Muzafferüddin Devle Bey’in oğullarından yalnızca Ali Bey’e ait sandukanın yerinde bulunduğu, Devle Bey ve Mahmut Bey’e ait mezar taşlarının ise sonradan türbe içerisine alındığı biliniyor. Hacı Sinan ve Hamza Bey’e ait sandukaların zamanla tahrip olduğu da tespitler arasında yer alıyor.
MEZARLIK ALANI 1920’LERDE KALDIRILDI
Türbe ve çevresinin geçmişte küçük bir mezarlık alanı olarak kullanıldığı, ancak bu alanın Cumhuriyet’in ilk yıllarında, 1920’li yıllarda kaldırıldığı biliniyor. Günümüzde türbe bahçesi, düzenlenmiş haliyle ziyaretçilere açık bir alan olarak hizmet veriyor.
RESTORASYON SIRASINDA YENİ MEZARLAR ORTAYA ÇIKTI
Afyonkarahisar Belediyesi tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları sırasında yapılan kazılarda yeni mezar kalıntılarına rastlandı. Müze Müdürlüğü denetiminde sürdürülen çalışmalar kapsamında bazı mezarlar yerinde korunurken, bazıları ise bahçe içerisinde farklı alanlara nakledildi. Türbede tam olarak kaç kişinin yattığı ise halen netlik kazanmış değil.
Tarihi dokusu, mimari özellikleri ve barındırdığı çok katmanlı kültürel mirasla Sahipler Sultan Türbesi, Afyonkarahisar’ın geçmişine ışık tutmaya ve ziyaretçilerini yüzyıllar öncesine uzanan bir tarih yolculuğuna çıkarmaya devam ediyor.