‘Türkiye’de her 10 çocuktan birinde astım görülmektedir’

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü, Dünya Astım Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada astımın önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çekerek, hastalığın doğru yönetimi ve farkındalığın artırılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Açıklamada astımın; akciğer içindeki hava yollarında mikrobik olmayan iltihaplanma sonucu gelişen, hava yolu daralmasıyla seyreden kronik bir solunum yolu hastalığı olduğu belirtildi. En sık görülen belirtiler arasında tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürüğün yer aldığı ifade edilirken, doğru tanı için hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesinin yanı sıra solunum fonksiyon testlerinin büyük önem taşıdığı aktarıldı.
TÜRKİYE’DE HER 10 ÇOCUKTAN BİRİNDE ASTIM GÖRÜLÜYOR
Verilere göre dünya genelinde yaklaşık 350 milyon astım hastası bulunduğu, her yıl 400 binden fazla kişinin astıma bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği belirtildi. Türkiye’de ise her 10 çocuktan birinde astım görüldüğü, 2024 yılında astıma bağlı 1.300’den fazla ölüm gerçekleştiği kaydedildi. Bu rakamların, astımın ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu açıkça ortaya koyduğu ifade edildi.
BU YILIN TEMASI ‘ASTIM KONTROLÜ, KORTİZONLU NEFES AÇICILARLA MÜMKÜN’
Sağlık Bakanlığı’nın her yıl Dünya Astım Günü kapsamında ilgili derneklerle iş birliği içinde toplum ve sağlık çalışanlarına yönelik farkındalık ve eğitim faaliyetleri yürüttüğü belirtilen açıklamada, bu yılın temasının ‘Astım kontrolü, kortizonlu nefes açıcılarla mümkün’ olarak belirlendiği bildirildi. Bu kapsamda eczacılar, eczane teknisyenleri, hemşireler, diğer sağlık çalışanları ve astım hastalarına yönelik çevrim içi eğitim programlarının düzenleneceği aktarıldı. Eğitimlerde, astım tedavisinde kritik öneme sahip inhaler ilaçların doğru kullanım teknikleri ve güncel bilimsel yaklaşımların ele alınacağı ifade edildi.
ASTIM TEDAVİSİNİN TEMEL AMACI HASTALIĞI KONTROL ALTINA ALMAK
Açıklamada, astım tedavisinin temel amacının hastalığı kontrol altına almak, atakları önlemek ve bireylerin günlük yaşamlarını kısıtlılık olmadan sürdürebilmelerini sağlamak olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda ilaçların düzenli ve doğru teknikle kullanılması, tetikleyici faktörlerden uzak durulması ve eşlik eden hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi gerektiği belirtildi. Güncel rehberlere göre, özellikle 12 yaş ve üzeri hastalarda yalnızca kısa etkili, kortizon içermeyen nefes açıcı ilaçların tek başına kullanılmasının önerilmediği ifade edildi. Bu ilaçların geçici rahatlama sağladığı ancak hastalığın temelindeki iltihabı tedavi etmediği, bu nedenle tedavinin temelini kortizon içeren inhaler ilaçların oluşturduğu kaydedildi. İnhaler ilaçların yanlış kullanımında ilacın akciğerlere yeterince ulaşamadığı ve tedavi etkinliğinin azaldığına dikkat çekilen açıklamada, hastaların inhaler kullanım tekniklerinin düzenli olarak gözden geçirilmesi ve gerekli durumlarda yeniden eğitim verilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca kortizon içeren inhalerlerin kullanımından sonra ağız ve boğazın su ile çalkalanmasının önerildiği ifade edildi.
ASTIM KONTROLÜNÜ OLUMSUZ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Astım kontrolünün; gündüz ve gece belirtilerinin olmaması, kurtarıcı ilaç ihtiyacının azalması, günlük aktivitelerin rahatlıkla yapılabilmesi ve atak yaşanmaması anlamına geldiği aktarıldı. Astım kontrolünü olumsuz etkileyen faktörler arasında ilaçların düzensiz kullanımı, yanlış inhaler tekniği, solunum yolu enfeksiyonları, alerjenler, sigara dumanı ve kimyasal maruziyetlerin yer aldığı belirtildi. Buna karşılık sigaradan uzak durmanın, düzenli egzersiz yapmanın, sağlıklı beslenmenin, ideal kiloyu korumanın ve temiz hava koşullarının sağlanmasının astım kontrolünü desteklediği ifade edildi.
HASTA EĞİTİMİ ASTIM YÖNETİMİNDE EN AZ İLAÇ TEDAVİSİ KADAR ÖNEMLİ
Hasta eğitiminin astım yönetiminde en az ilaç tedavisi kadar önemli olduğuna vurgu yapılan açıklamada, hastaların hastalık hakkında bilgi sahibi olmaları, tetikleyicileri tanımaları, atak durumunda ne yapacaklarını bilmeleri ve kullandıkları ilaçları doğru şekilde uygulamalarının büyük önem taşıdığı kaydedildi. Mayıs ayı itibarıyla aile hekimlerinin, birimlerine kayıtlı astım hastalarını Hastalık Yönetim Platformu üzerinden klinik kılavuzlara uygun şekilde izlemeye devam edeceği bildirildi. Açıklamada son olarak tüm sağlık çalışanları ve vatandaşlar, düzenlenecek eğitim faaliyetlerine katılmaya ve doğru, güncel bilgilere Sağlık Bakanlığı ile ilgili derneklerin resmi internet sayfalarından ulaşmaya davet edildi.