Yapay zekâ, influencer ve hedefli reklamlara yönelik sıkı kurallar!

Ticaret Bakanlığı, dijitalleşmeyle birlikte tüketicilerin daha fazla reklam ve ilana maruz kalması nedeniyle aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunmasını sağlamak amacıyla ‘Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde değişikliğe gitti. Yeni Yönetmelik, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeler kapsamında hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildi. Yönetmelikle, tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamaları da düzenlendi. Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecek.
İNFLUENCERLAR İÇİN ‘REKLAM’ VEYA ‘TANITIM’ İBARELERİNİN KULLANILMASI ZORUNLU
Yeni düzenlemeyle çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklandı. Kamuoyunda ‘influencer’ olarak bilinen sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı paylaşımlarda ise herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da etkinliğe katılım yoluyla menfaat sağlanması halinde, paylaşımın reklam niteliği taşıdığının açıkça anlaşılmasını sağlayacak şekilde ‘reklam’ veya ‘tanıtım’ ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
İNDİRİMLİ SATIŞ REKLAMLARINDA YENİ KURALLAR
İndirimli satış reklamlarında da yeni kurallar getirildi. Tüketicilere indirim veya başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat üzeri çizilerek indirim öncesi fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak.
YASA DIŞI ŞANS OYUNLARI DA YASAK KAPSAMINA ALINDI
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilirken, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alındı. Şikâyet platformlarına yönelik düzenlemeyle, tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama ya da cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate indirildi. Bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.
YAPAY ZEKÂ İLE OLUŞTURULAN REKLAMLARA İLİŞKİN DÜZENLEME
Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara ilişkin düzenleme kapsamında, reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi durumunda bunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar yasaklandı.
BELGELERLE İSPATLANMASI ŞARTI GETİRİLDİ
Çevresel beyan içeren reklamlarda ‘çevre dostu’ gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanırken, çevresel beyanların mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca bu tür reklamlarda yer alan sertifika ve onayların, yetkili kurum ve kuruluşlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması şartı getirildi.
AKADEMİK UNVANLARIN ALDATICI BİÇİMDE KULLANILMASI YASAKLANDI
Takviye edici gıdaların, normal beslenmede tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi oluşturacak şekilde reklamının yapılması yasaklandı. Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar dışında karşılaştırmalı reklamına izin verilecek. Yönetmeliğe eklenen hükümle ticari reklam ve ilanlarda akademik unvanların tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar edecek şekilde yanıltıcı ve aldatıcı biçimde kullanılması da yasaklandı. Tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kriterler kapsamında ise satın alım sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan değerlendirmeler yayımlanamayacak. Değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayımlanması halinde ise bunların tamamına aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolay erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu olacak.
REKLAM VE TİCARİ UYGULAMALARA KARŞI DENETİMLER KARARLILIKLA SÜRDÜRÜLECEK
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemelerle tüketicilerin daha etkin korunmasının hedeflendiğini belirterek, tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.